Atividade

MINISTÉRIU EDUKASAUN ABERTURA FORMASAUN REFORMA KURRÍKULU KLASE 8 NIAN IHA MUNISÍPIU DÍLI

Díli – kuarta-feira, 22 jullu 2026: Ministériu Edukasaun liuhosi Institutu Nasionál Formasaun Dosente no Profisionál Edukasaun (INFORDEPE) halo abertura formasaun reforma kurríkulu klase 8 nian ensinu báziku iha Eskola Ensinu Sekundáriu Jerál Públiku 4 Setembru UNAMET Díli, Postu Administrativu Vera Cruz, Munisípiu Díli, Timor-Leste.
Iha diskursu Xefe Departamentu Ensinu Pré-eskolar no Ensinu Báziku INFORDEPE, Agustinho Pinto hatete, formasaun ida-ne’e importante tebes tanba atu kapasita profesór sira kona-ba reforma kurríkulu nian hodi sira bele implementa iha sala laran.
“Formasaun ba loron ida ohin nian importante tebes ne’ebé tuir planu Ministériu Edukasaun nian no planu husi INFORDEPE nian realiza formasaun reforma kurríkulu ba klase 8 nian ba profesór iha iha Díli no mós territóriu laran tomak”. Dehan Xefe Departamentu Agostinho.

Nia haktuir katak, tinan kotuk hahú ho klase 7 nian partisipante 3.301 profesór no iha tinan ida-ne’e ho klase 8 nian, númeru profesór aumenta uituan ba 4,086.
“Programa reforma kurríkulu ne’e programa ida-ne’ebe depois de 10 em 10 anos bazeia ba implementasaun tenke halo mudansa tamba kurríkulu anteriór ladun adapta ona ho situasaun reáll ohin loron nian. Kurríkulu anteriór la’o tinan 10 resin ona, entaun presiza iha alterasaun ka reforma” tenik Xefe Departamentu.

Nia dehan, importante iha reforma ida-ne’e mak estratéjia no metodolojia ba ensinu no aprendizajen. Manorin tenke kria metodolojia adapta ho sékulu XXI hodi dezenvolve kompeténsia kanorin sira nian iha setór haat mak hanesan: kolaborativa, komunitativa, kriativa no krítika.

Iha fatin hanesan, formadór Cornélio dos Santos esklarese liután kona-ba objetivu husi formasaun ne’e mak atu hasa’e kompeténsia profesór sira nian iha área hanesan: Planeamentu aula, Metodolojia hanorin ativa, Avaliasaun aprendizajen, uza teknolojia no inovasaun no dezenvolve pensamentu krítiku kolaborasaun no kriatividade estudante sira.

Tuir planu, reforma kurríkulu iha Munisípiu Díli faze dahuluk nian mak hahú ho dixiplina tolu hanesan Matemátika, Saúde e Bem-estar no Edukasaun Físika no Desportu.

Partisipante no Formadór sira iha Aktividade Formasaun Reforma kurríkulu ba dixiplina tolu ne’e mak hanesan: Formadór Matemátika na’in-4 (Feto 2 no mane 2); formandu sira hamutuk 52 (Mane 23 no feto 29) ne’ebe fahe ba turma haat.

Formadór ba dixiplina Saúde-bem estar hamutuk na’in-3 (Feto 3) ho formandu sira hamutuk 48 (mane 17 no Feto 21) no formadór ba dixiplina Edukasaun Físika no Desportu na’in-3 (mane 2 no feto 1) formandu sira hamutuk 48 (mane mane 21 no feto 17).

[PORTU]

MINISTÉRIO DA EDUCAÇÃO PROMOVE FORMAÇÃO SOBRE A REFORMA CURRICULAR DO 8.º ANO NO MUNICÍPIO DE DÍLI


Díli, quarta-feira, 22 de julho de 2026 – O Ministério da Educação, através do Instituto Nacional de Formação de Docentes e Profissionais da Educação (INFORDEPE), procedeu à abertura da formação sobre a reforma curricular do 8.º ano do Ensino Básico, realizada na Escola Secundária Geral Pública 4 de Setembro UNAMET, no Posto Administrativo de Vera Cruz, Município de Díli, Timor-Leste.

No seu discurso, o Chefe do Departamento do Ensino Pré-Escolar e do Ensino Básico do INFORDEPE, Agostinho Pinto, destacou a importância da formação para o reforço das capacidades dos professores relativamente à reforma curricular, permitindo-lhes aplicar os novos conteúdos, estratégias e metodologias no processo de ensino e aprendizagem em sala de aula.
“A formação que hoje iniciamos é muito importante e está alinhada com o plano do Ministério da Educação e com o plano do INFORDEPE. O objetivo é realizar a formação sobre a reforma curricular do 8.º ano para os professores de Díli e de todo o território nacional”, afirmou o Chefe de Departamento, Agostinho Pinto.

Acrescentou que, no ano passado, a formação referente ao 7.º ano contou com a participação de 3.301 professores, enquanto, este ano, com a implementação da reforma curricular do 8.º ano, o número de professores abrangidos aumentou para 4.086.
“O programa de reforma curricular é implementado periodicamente, tendo em conta que, após cerca de dez anos de aplicação, é necessário introduzir mudanças para garantir que o currículo continue adequado à realidade e às necessidades atuais. O currículo anterior esteve em vigor durante mais de dez anos e, por isso, tornou-se necessária a sua atualização e reforma”, explicou o Chefe de Departamento.

Agostinho Pinto salientou ainda que um dos principais elementos da reforma curricular está relacionado com as estratégias e metodologias de ensino e aprendizagem. Os professores devem desenvolver metodologias adaptadas às exigências do século XXI, com o objetivo de fortalecer as competências dos alunos em quatro áreas fundamentais: colaboração, comunicação, criatividade e pensamento crítico.

Por sua vez, o formador Cornélio dos Santos explicou que a formação tem como principal objetivo reforçar as competências dos professores em áreas como o planeamento das aulas, as metodologias de ensino ativo, a avaliação da aprendizagem, a utilização das tecnologias e da inovação, bem como o desenvolvimento do pensamento crítico, da colaboração e da criatividade dos alunos.

De acordo com o plano definido, a primeira fase da implementação da reforma curricular no Município de Díli abrange três disciplinas: Matemática, Saúde e Bem-Estar, e Educação Física e Desporto.

No âmbito da formação nestas três áreas disciplinares, a disciplina de Matemática conta com quatro formadores, sendo duas mulheres e dois homens, e 52 formandos, dos quais 23 homens e 29 mulheres, distribuídos por quatro turmas.

Na disciplina de Saúde e Bem-Estar, participam três formadoras, todas mulheres, e 48 formandos. Na disciplina de Educação Física e Desporto, participam três formadores, sendo dois homens e uma mulher, com um total de 48 formandos.

#Média-ME
#LuciaAlves