ย
๐๐ข๐ฅ๐ข, ๐๐ ๐ ๐๐ฏ๐๐ซ๐๐ข๐ซ๐ฎ ๐๐๐๐
Ministรฉriu Edukasaun enserra programa "๐๐๐ฆ๐๐ญ๐ข๐ง ๐๐ข๐ฌ๐ญ๐๐ฆ๐ ๐๐๐ฎ๐ค๐๐ฌ๐๐ฎ๐ง ๐๐ซ๐-๐๐ฌ๐ค๐จ๐ฅ๐ฬ๐ซ ๐๐ ๐๐ฎ๐๐ฅ๐ข๐๐๐๐" ne'ebรฉ hala'o iha salaun City-8, Manleuana Dili.
Programa ne'e foka liu ba pilรกr fundamentรกl tolu ne'ebรฉ sai nu'udar xave ba dezenvolvimentu labarik sira iha etapa dahuluk aprendizajen nian: ๐๐ฅ๐๐ง๐ฎ ๐๐๐๐ ๐๐ซ๐-๐๐ฌ๐ค๐จ๐ฅ๐ฬ๐ซ, ๐๐ข๐ฌ๐๐ง๐ฌ๐ข๐๐ฆ๐๐ง๐ญ๐ฎ & ๐๐ค๐ซ๐๐๐ข๐ญ๐๐ฌ๐๐ฎ๐ง, ๐ง๐จ ๐๐ฎ๐๐๐ซ๐ฎ ๐๐๐ฌ๐จ๐ฬ๐ฅ.
Diretรณr Jerรกl Edukasaun Pre-Eskolรกr, Ensinu Bรกziku no Rekorrente (DGEPEBR), ๐๐ซ. ๐๐ฉ๐จ๐ฅ๐ข๐ง๐ฬ๐ซ๐ข๐จ ๐๐๐ซ๐ฉ๐ ๐๐จ๐ฌ๐, afirma katak edukasaun pre-eskolรกr mak fundasaun ba moris nian. "Ita tenke koโalia kona-ba kualidade edukasaun, laโรณs deโit nรบmeru labarik neโebรฉ mak tama eskola," dehan nia durante serimรณnia enserramentu.
Iha ninia intervensaun, ๐๐ซ. ๐๐ฉ๐จ๐ฅ๐ข๐ง๐ฬ๐ซ๐ข๐จ esplika katak atu garante kualidade ne'e, foka ba pontu importante tolu:
๐๐๐๐ ๐๐ฌ๐ค๐จ๐ฅ๐ฬ๐ซ ๐ง๐จ ๐๐๐ฉ๐๐๐ฆ๐๐ง๐ญ๐ฎ: Katak รกrea no suku sira-ne'ebรฉ populasaun barak maibรฉ seidauk iha Pre-Eskolรกr maka governu mรณs iha planu atu estabelese programa intensivu foku liu ba Labarik sira ne'ebรฉ ida tinan 5 to'o 7 molok hakat ba Ensinu Bรกziku.
๐๐ข๐ฌ๐๐ง๐ฌ๐ข๐๐ฆ๐๐ง๐ญ๐ฎ ๐ง๐จ ๐๐ค๐ซ๐๐๐ข๐ญ๐๐ฌ๐๐ฎ๐ง: Estabelese kritรฉria rigorozu ba infraestrutura no kurrรญkulu, tantu ba eskola pรบblika no privadu. Ida-ne'e ho objetivu atu fรณ garantia seguransa no kualidade ba inan-aman sira ne'ebรฉ entrega sira-nia oan ba eskola.
๐๐ฎ๐๐๐ซ๐ฎ ๐๐๐ฌ๐จ๐ฬ๐ฅ: Profesรณr sira mรญnimu tenke Baxareto no iha formasaun hodi aumenta kompetรฉnsia pedagรณjika no siรฉnsia, nune'e bele hanorin ho kualidade ne'ebรฉ aas.
Objetivu boot hosi programa ne'e mak atu harii sistema edukasaun ida ne'ebรฉ ๐ญ๐ซ๐๐ง๐ฌ๐ฉ๐๐ซ๐๐ง๐ญ๐ no tuir ๐ฉ๐๐๐ซ๐๐ฎ๐ง ๐ซ๐๐ฃ๐ข๐จ๐ง๐ฬ๐ฅ. Esforsu ne'e hanesan pasu estratรฉjiku Governu nian hodi hametin kualidade rekursu umanu iha Timor-Leste.
Iha Enserrmentu ne'e, Partisipa husi Diretรณr Edukasaun 13 munisรญpiu inklui RAEOA, Koordenadรณr GALA, Asesรณr/a, Funsionรกriu-ME nian inklui Tรฉkniku sira.
[PORTU]ย
PROGRAMA DE REFORรO DA EDUCAรรO PRร-ESCOLAR APOSTA NA QUALIDADE, NรO APENAS NOS NรMEROS
Dรญli, 5 de Fevereiro de 2026 โ O Ministรฉrio da Educaรงรฃo encerrou o programa โReforรงo do Sistema de Educaรงรฃo Prรฉ-Escolar para a Qualidadeโ, realizado no Salรฃo City-8, em Manleuana, Dรญli.
O programa centrou-se em trรชs pilares fundamentais, considerados determinantes para o desenvolvimento das crianรงas na fase inicial da aprendizagem: Plano da Rede Prรฉ-Escolar, Licenciamento e Acreditaรงรฃo e Quadro de Pessoal.
O Director-Geral da Educaรงรฃo Prรฉ-Escolar, do Ensino Bรกsico e Recorrente (DGEPEBR), Apolinรกrio Serpa Rosa, sublinhou que a educaรงรฃo prรฉ-escolar constitui a base do desenvolvimento humano.
โร fundamental falarmos da qualidade da educaรงรฃo, e nรฃo apenas do nรบmero de crianรงas que ingressam na escolaโ, afirmou durante a cerimรณnia de encerramento.
Na sua intervenรงรฃo, explicou que, para garantir essa qualidade, o Governo estรก a concentrar-se em trรชs รกreas prioritรกrias:
โข Rede Escolar e Mapeamento: Identificaรงรฃo de รกreas e sucos com elevada densidade populacional que ainda nรฃo dispรตem de educaรงรฃo prรฉ-escolar, estando previstos programas intensivos destinados a crianรงas entre os 5 e os 7 anos, antes da transiรงรฃo para o Ensino Bรกsico.
โข Licenciamento e Acreditaรงรฃo: Definiรงรฃo de critรฉrios rigorosos para infra-estruturas e currรญculos, aplicรกveis tanto a escolas pรบblicas como privadas, com o objectivo de garantir seguranรงa e qualidade ร s famรญlias que confiam os seus filhos ร s instituiรงรตes de ensino.
โข Quadro de Pessoal: Os professores deverรฃo possuir, no mรญnimo, o grau de Bacharelato e formaรงรฃo contรญnua para o reforรงo das competรชncias pedagรณgicas e cientรญficas, assegurando um ensino de elevada qualidade.
O principal objectivo do programa รฉ a construรงรฃo de um sistema educativo transparente e alinhado com padrรตes regionais, constituindo um passo estratรฉgico do Governo para o reforรงo da qualidade dos recursos humanos em Timor-Leste.
A cerimรณnia de encerramento contou com a participaรงรฃo de Directores da Educaรงรฃo dos 13 Municรญpios, incluindo a RAEOA, Coordenadores do GALA, assessores e funcionรกrios do Ministรฉrio da Educaรงรฃo, incluindo tรฉcnicos especializados.
#MรDIA-ME
#EmiliodaCruzLopes