𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟎𝟓 𝐅𝐞𝐯𝐞𝐫𝐞𝐢𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔
Ministériu Edukasaun enserra programa "𝐇𝐚𝐦𝐞𝐭𝐢𝐧 𝐒𝐢𝐬𝐭𝐞𝐦𝐚 𝐄𝐝𝐮𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐏𝐫𝐞-𝐄𝐬𝐤𝐨𝐥𝐚́𝐫 𝐛𝐚 𝐊𝐮𝐚𝐥𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞" ne'ebé hala'o iha salaun City-8, Manleuana Dili.
Programa ne'e foka liu ba pilár fundamentál tolu ne'ebé sai nu'udar xave ba dezenvolvimentu labarik sira iha etapa dahuluk aprendizajen nian: 𝐏𝐥𝐚𝐧𝐮 𝐑𝐞𝐝𝐞 𝐏𝐫𝐞-𝐄𝐬𝐤𝐨𝐥𝐚́𝐫, 𝐋𝐢𝐬𝐞𝐧𝐬𝐢𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 & 𝐀𝐤𝐫𝐞𝐝𝐢𝐭𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧, 𝐧𝐨 𝐊𝐮𝐚𝐝𝐫𝐮 𝐏𝐞𝐬𝐨𝐚́𝐥.
Diretór Jerál Edukasaun Pre-Eskolár, Ensinu Báziku no Rekorrente (DGEPEBR), 𝐒𝐫. 𝐀𝐩𝐨𝐥𝐢𝐧𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐒𝐞𝐫𝐩𝐚 𝐑𝐨𝐬𝐚, afirma katak edukasaun pre-eskolár mak fundasaun ba moris nian. "Ita tenke ko’alia kona-ba kualidade edukasaun, la’ós de’it númeru labarik ne’ebé mak tama eskola," dehan nia durante serimónia enserramentu.
Iha ninia intervensaun, 𝐒𝐫. 𝐀𝐩𝐨𝐥𝐢𝐧𝐚́𝐫𝐢𝐨 esplika katak atu garante kualidade ne'e, foka ba pontu importante tolu:
𝐑𝐞𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐤𝐨𝐥𝐚́𝐫 𝐧𝐨 𝐌𝐚𝐩𝐞𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮: Katak área no suku sira-ne'ebé populasaun barak maibé seidauk iha Pre-Eskolár maka governu mós iha planu atu estabelese programa intensivu foku liu ba Labarik sira ne'ebé ida tinan 5 to'o 7 molok hakat ba Ensinu Báziku.
𝐋𝐢𝐬𝐞𝐧𝐬𝐢𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐧𝐨 𝐀𝐤𝐫𝐞𝐝𝐢𝐭𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧: Estabelese kritéria rigorozu ba infraestrutura no kurríkulu, tantu ba eskola públika no privadu. Ida-ne'e ho objetivu atu fó garantia seguransa no kualidade ba inan-aman sira ne'ebé entrega sira-nia oan ba eskola.
𝐊𝐮𝐚𝐝𝐫𝐮 𝐏𝐞𝐬𝐨𝐚́𝐥: Profesór sira mínimu tenke Baxareto no iha formasaun hodi aumenta kompeténsia pedagójika no siénsia, nune'e bele hanorin ho kualidade ne'ebé aas.
Objetivu boot hosi programa ne'e mak atu harii sistema edukasaun ida ne'ebé 𝐭𝐫𝐚𝐧𝐬𝐩𝐚𝐫𝐞𝐧𝐭𝐞 no tuir 𝐩𝐚𝐝𝐫𝐚𝐮𝐧 𝐫𝐞𝐣𝐢𝐨𝐧𝐚́𝐥. Esforsu ne'e hanesan pasu estratéjiku Governu nian hodi hametin kualidade rekursu umanu iha Timor-Leste.
Iha Enserrmentu ne'e, Partisipa husi Diretór Edukasaun 13 munisípiu inklui RAEOA, Koordenadór GALA, Asesór/a, Funsionáriu-ME nian inklui Tékniku sira.
[PORTU]
PROGRAMA DE REFORÇO DA EDUCAÇÃO PRÉ-ESCOLAR APOSTA NA QUALIDADE, NÃO APENAS NOS NÚMEROS
Díli, 5 de Fevereiro de 2026 – O Ministério da Educação encerrou o programa “Reforço do Sistema de Educação Pré-Escolar para a Qualidade”, realizado no Salão City-8, em Manleuana, Díli.
O programa centrou-se em três pilares fundamentais, considerados determinantes para o desenvolvimento das crianças na fase inicial da aprendizagem: Plano da Rede Pré-Escolar, Licenciamento e Acreditação e Quadro de Pessoal.
O Director-Geral da Educação Pré-Escolar, do Ensino Básico e Recorrente (DGEPEBR), Apolinário Serpa Rosa, sublinhou que a educação pré-escolar constitui a base do desenvolvimento humano.
“É fundamental falarmos da qualidade da educação, e não apenas do número de crianças que ingressam na escola”, afirmou durante a cerimónia de encerramento.
Na sua intervenção, explicou que, para garantir essa qualidade, o Governo está a concentrar-se em três áreas prioritárias:
• Rede Escolar e Mapeamento: Identificação de áreas e sucos com elevada densidade populacional que ainda não dispõem de educação pré-escolar, estando previstos programas intensivos destinados a crianças entre os 5 e os 7 anos, antes da transição para o Ensino Básico.
• Licenciamento e Acreditação: Definição de critérios rigorosos para infra-estruturas e currículos, aplicáveis tanto a escolas públicas como privadas, com o objectivo de garantir segurança e qualidade às famílias que confiam os seus filhos às instituições de ensino.
• Quadro de Pessoal: Os professores deverão possuir, no mínimo, o grau de Bacharelato e formação contínua para o reforço das competências pedagógicas e científicas, assegurando um ensino de elevada qualidade.
O principal objectivo do programa é a construção de um sistema educativo transparente e alinhado com padrões regionais, constituindo um passo estratégico do Governo para o reforço da qualidade dos recursos humanos em Timor-Leste.
A cerimónia de encerramento contou com a participação de Directores da Educação dos 13 Municípios, incluindo a RAEOA, Coordenadores do GALA, assessores e funcionários do Ministério da Educação, incluindo técnicos especializados.
#MÉDIA-ME
#EmiliodaCruzLopes